Yeterliyi Seçme

“Yeter” demeyi öğrenmek, hırsı bırakmak değil; gerçekten önem verdiğimiz şeylere daha fazla alan açmak anlamına gelebilir.

Hayatta her zaman başarılacak, kazanılacak, geliştirilecek ve ulaşılacak yeni bir hedef varmış gibi hissedebiliriz. Bunun bir nedeni de insanın alışmaya yatkın olması. Hedonik adaptasyon olarak bilinen bu süreçte, uzun süre istediğimiz bir şeye ulaştığımızda önce büyük bir mutluluk yaşarız. Ancak zamanla bu durum normalleşir ve heyecan azalır.

Yeni iş, ilişki, eşya veya başarı bir süreliğine aradığımız cevap gibi görünse de kısa süre sonra hayatımızın sıradan bir parçasına dönüşebilir. Böylece kendimizi bir sonraki hedefin peşinden koşarken buluruz. Daha fazlasını istemek tek başına sorun değil. Asıl mesele, kendimizi yeterli hissetmek için sürekli daha fazlasına ihtiyaç duymaya başladığımızda ortaya çıkıyor.

Yeterince sahip olmak: İhtiyaçlarımızı gerçekten fark etmekle ilgilidir. Daha fazlasının bizi güvende veya eksiksiz hissettireceğine inanmak yerine, sahip olduklarımızın değerini görmeyi ve kıtlık duygusundan uzaklaşmayı gerektiriyor.

Yeterince yapmak: Üretkenlik ve katkıyla ilgili. Dünyayla paylaşabileceğimiz değerli yeteneklerimiz var. Ancak bunları sürekli tükenerek değerimizi kanıtlamak için kullanmak sürdürülebilir değil. Değerimiz, yapılacaklar listesinden kaç madde sildiğimizle ölçülmüyor.

Yeterli olmak: En derin katman ise kim olduğumuzu başarılarımızdan, sahip olduklarımızdan ve dışarıdan aldığımız onaydan bağımsız olarak görebilmek. Bunu anlamanın en kolay yollarından biri yeni doğmuş bir bebeği düşünmek. Henüz hiçbir şey başarmamış olsa da sevgi ve değer açısından hiçbir eksiği yoktur. İnsan da yalnızca var olduğu için değerlidir; bunu kazanmak veya kanıtlamak zorunda değildir.

“Yeter” herkes için aynı anlama gelmez. Üstelik hayatın farklı dönemlerinde ihtiyaçlarımız ve önceliklerimiz değişebilir. Bu nedenle önemli olan, içinde bulunduğumuz dönemde bizim için yeterli olanın ne olduğuna karar vermektir.

İş, aile, ilişkiler, ev ve sağlık gibi alanların hepsinde aynı anda daha fazlasını yapmak zorunda değiliz. Örneğin aileye daha fazla zaman ayırdığımız bir dönemde kariyer hedeflerimizi biraz yavaşlatabiliriz. İşte “yeter” demek, anlamlı çalışmalar yapmaya devam ederken yeni sorumlulukları şimdilik ertelemek olabilir.

Sağlık açısından yeterli olan ise kendimizi sürekli geliştirmeye çalışmak yerine bizi gerçekten sürdürülebilir biçimde iyi hissettiren alışkanlıklara yönelmek olabilir. Evdeki her işin bugün tamamlanması da gerekmiyor. Bazen mutfaktaki süpürgeliklerin yarına kalmasına izin vermek de “yeter” demenin bir parçasıdır.

Bu dönemde benim için “yeter” ne anlama geliyor?

Gerçekten değer verdiğim bir şeye mi ilerliyorum, yoksa sahip olduklarımın yeterli olmadığı hissinden mi kaçıyorum? “Bu benim için yeterli” diyebilmenin getirdiği özgürlüğü nasıl yaşayabilir ve sahip olduklarımın tadını nasıl daha fazla çıkarabilirim?

Günümüzde hedeflerin sürekli daha ileri taşınması, bizi bitmeyen bir “daha fazlası” arayışına sürükleyebiliyor. “Şuna ulaştığımda mutlu olacağım” düşüncesi, sahip olduklarımızın ve içinde bulunduğumuz anın değerini görmemizi zorlaştırabiliyor.

Oysa bugünkü halinize birkaç yıl önceki haliniz bakabilseydi, muhtemelen ne kadar yol katettiğinize şaşırırdı. Sahip olduğunuz deneyimler, kurduğunuz ilişkiler, biriktirdiğiniz anılar ve ulaştığınız pek çok şey, geçmişte yalnızca hayalini kurduğunuz hedefler olabilir.

Bu nedenle “yeter” demek hırsın sona ermesi anlamına gelmek zorunda değil. Bazen yalnızca sürekli daha fazlasını istemenin, kendini kanıtlama çabasının ve bitmeyen koşuşturmanın sona ermesine izin vermektir.

Belki de “yeter”, daha ileri gitmeyi bırakmak değil; şimdiye kadar inşa ettiklerimizin içinde yaşamaya ve elimizdekilerin tadını çıkarmaya nihayet izin vermektir.