Planszówki wracają do łask

Gry planszowe przeżywają niezwykły powrót, a ich popularność wykracza daleko poza samą rozrywkę.

Badania przywoływane przez University of Plymouth wskazują, że gry stołowe mogą wspierać dobrostan, sprzyjać integracji i zwiększać zaangażowanie. Inne badania łączą regularne granie z mniejszym stresem, silniejszymi relacjami i większym poczuciem więzi społecznej.

Rosnące zainteresowanie planszówkami utrzymało się także po pandemii. Pomogła w tym między innymi moda na cyfrowy detoks i aktywności wymagające bezpośredniego kontaktu z innymi. Naukowcy podkreślają jednak, że korzyści płynące z grania sięgają znacznie dalej niż samo ograniczenie czasu spędzanego przed telefonem.

Badania prowadzone podczas pandemii wykazały, że granie w planszówki wiązało się z mniejszym stresem, lękiem i poczuciem izolacji. Gry stołowe mogą również pomagać ćwiczyć komunikację, cierpliwość, współpracę i regulowanie emocji podczas wspólnego spędzania czasu.

Programy takie jak Bonding thru Board Games na Kansas State University wykorzystują gry stołowe do rozwijania między innymi samokontroli, komunikacji, funkcji wykonawczych oraz pozytywnego obrazu siebie.

Takie korzyści mają znaczenie, ponieważ stabilne relacje społeczne są silnie związane z dobrostanem emocjonalnym. Wspólna gra tworzy konkretny cel, który zachęca do rozmowy, współpracy i reagowania na drugą osobę bez konieczności korzystania z cyfrowych platform.

Kawiarnie z grami planszowymi, specjalistyczne sklepy i organizowane wydarzenia stają się również ważnymi miejscami spotkań.

Andrea Robertson, współwłaścicielka Rain City Games w Kolumbii Brytyjskiej, wyjaśniła, że jej sklepy coraz częściej pełnią funkcję „trzeciego miejsca” między domem a pracą. Jak podkreśliła, organizowane wydarzenia dają młodym ludziom możliwość bezpośredniego poznawania innych i mogą ograniczać samotność, bez wpływu mediów społecznościowych czy algorytmów na przebieg tych interakcji.

Liczba sprzedanych biletów na wydarzenia organizowane przez firmę wzrosła z około 8500 w 2024 roku do ponad 9100 w 2025 roku.

Współczesna społeczność graczy coraz większą uwagę zwraca również na dostępność i reprezentację różnych grup.

David Plamondon, współzałożyciel należącej do rdzennych mieszkańców firmy Pe Metawe Games w Edmonton, pracuje nad stworzeniem przyjaznego środowiska dla grup, które w przeszłości napotykały bariery w świecie gier stołowych.

Plamondon wyjaśnił, że niewystarczająca reprezentacja, bariery finansowe oraz ograniczony dostęp geograficzny utrudniały wcześniej udział części rdzennych graczy i innych marginalizowanych społeczności. Jego działalność obejmuje również doradzanie twórcom gier w zakresie pełnego szacunku uwzględniania historii, kultur i tradycji opowiadania rdzennych społeczności.

Grupy testujące gry to kolejny przykład tego, jak planszówki mogą tworzyć przestrzeń do budowania relacji.

Vancouver Playtest Group powstała w 2018 roku, aby umożliwić projektantom wspólne testowanie prototypów i wymianę pomysłów. Współzałożyciel Noe Escobar wyjaśnił, że gry pozwalają ludziom wspólnie przeżywać emocje, takie jak ekscytacja, frustracja czy humor. Dzięki temu osoby, które wcześniej się nie znały, mogą nawiązywać przyjaźnie, do których w innych okolicznościach mogłoby nie dojść.

Rozpoczęcie przygody z planszówkami nie wymaga kupowania drogiej kolekcji. Lokalne wieczory z grami, biblioteki i specjalistyczne sklepy często pozwalają wypróbować różne tytuły przed ich zakupem.

Dla początkujących grup dobrym wyborem mogą być Hues and Cues oraz Wavelength. Dominion i Ascension pozwalają poznać mechanikę budowania talii. Patchwork dobrze sprawdza się w rozgrywkach dla dwóch osób i pozostawia sporo przestrzeni na rozmowę. Ticket to Ride nadal pozostaje przystępny zarówno dla dorosłych, jak i młodszych graczy.

Planszówki mogą wydawać się prostym hobby, ale ich atrakcyjność tkwi także w tym, co dzieje się wokół stołu. Dają okazję do rozmowy, współpracy, rywalizacji i spędzenia czasu razem bez ciągłego sięgania po ekran. W świecie zdominowanym przez urządzenia cyfrowe taki bezpośredni kontakt może mieć coraz większe znaczenie.